Informatie over Tirzepatide
Tirzepatide is de werkzame stof in Mounjaro. Het is een dual-agonist (GIP + GLP-1) die effectiever is dan enkelvoudige GLP-1 agonisten. Het geeft 15-22% gewichtsverlies en is goedgekeurd voor diabetes type 2. Je spuit het wekelijks. Hieronder lees je over het werkingsmechanisme, effectiviteit en het verschil met semaglutide.
Wat is Tirzepatide?
Tirzepatide is een geneesmiddel (werkzame stof) voor volwassenen met type 2 diabetes mellitus [1],[2]. Het is uniek doordat het zowel GIP- (glucoseafhankelijk insulinotropisch polypeptide) als GLP-1- (glucagon-like peptide-1) receptoren activeert. Deze dubbele werking draagt bij aan een betere bloedsuikercontrole en leidt vaak tot gewichtsverlies. De bekende merknaam voor Tirzepatide is Mounjaro.
Mounjaro is in de EU goedgekeurd voor zowel de behandeling van type 2 diabetes mellitus (bij volwassenen en kinderen vanaf 10 jaar) als voor gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas (BMI ≥30) of overgewicht (BMI ≥27) met comorbiditeit [3],[9].
Hoe werkt Tirzepatide?
Tirzepatide activeert zowel GIP- als GLP-1-receptoren [1],[2]. Dit leidt tot:
- Activatie GIP-receptoren: Verhoogt de insulinesecretie door de alvleesklier als reactie op voedselinname en verbetert de gevoeligheid van het lichaam voor insuline.
- Activatie GLP-1-receptoren: Stimuleert ook de insulineafgifte (glucose-afhankelijk), remt de afgifte van glucagon (een hormoon dat de bloedsuiker verhoogt), en vertraagt de maaglediging. Dit laatste effect helpt om langer een verzadigd gevoel te behouden na het eten en kan de eetlust verminderen.
Deze gecombineerde acties helpen de bloedsuikerspiegel beter te reguleren en dragen bij aan gewichtsverlies.
Indicaties voor gebruik
Tirzepatide (Mounjaro) is geïndiceerd voor de behandeling van:
- Volwassenen met onvoldoende gereguleerde type 2 diabetes mellitus, als toevoeging aan een caloriebeperkt dieet en lichaamsbeweging.
- Kinderen vanaf 10 jaar met type 2 diabetes mellitus, als toevoeging aan dieet en lichaamsbeweging. [9]
- Als monotherapie wanneer het gebruik van metformine niet geschikt wordt geacht vanwege onverdraagbaarheid of contra-indicaties.
- Als aanvullende therapie in combinatie met andere geneesmiddelen voor de behandeling van diabetes, wanneer deze onvoldoende effectief zijn.
- Gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas (BMI ≥30 kg/m²) of overgewicht (BMI ≥27 kg/m²) met ten minste één gewichtsgerelateerde comorbiditeit, als aanvulling op een caloriebeperkt dieet en verhoogde lichamelijke activiteit. [9]
De NHG-Standaard (2024) raadt tirzepatide bij diabetes zonder zeer hoog risico op hart- en vaatziekten af wegens beperkte ervaring en hoge kosten. De NHG-Standaard Obesitas (2025) ontraadt tirzepatide in de eerstelijnszorg. [1],[8]
Bron: Zorginstituut Nederland
Contra-indicaties
Toedieningsvormen en dosering
Tirzepatide (Mounjaro) is beschikbaar als een oplossing voor injectie in een voorgevulde pen:
- Toediening: Subcutane (onderhuidse) injectie, eenmaal per week, op elk moment van de dag, met of zonder voedsel.
- Startdosering: 2,5 mg eenmaal per week gedurende de eerste vier weken. Deze dosis is bedoeld om het lichaam te laten wennen en is geen therapeutische dosis.
- Onderhoudsdosering: Na vier weken wordt de dosis verhoogd naar 5 mg eenmaal per week. Indien nodig kan de dosis verder worden verhoogd in stappen van 2,5 mg (na minimaal vier weken op de huidige dosis) tot een maximale dosis van 15 mg per week.
De injectie kan worden toegediend in de buik, dij of bovenarm. Het is aanbevolen om de injectieplaats wekelijks te wisselen.
Bron: Zorginstituut Nederland
| Fase | Dosering | Frequentie | Duur |
|---|---|---|---|
| Start | 2,5 mg | 1x per week | 4 weken |
| Onderhoud | 5 mg | 1x per week | Voortdurend |
| Maximum | 15 mg | 1x per week | Indien nodig |
Effectiviteit van Tirzepatide
Klinische studies (zoals de SURPASS-serie en SURMOUNT-serie) hebben aangetoond dat Tirzepatide effectief is:
- Bloedsuikercontrole (HbA1c): Tirzepatide leidt tot grotere verlagingen van het HbA1c (een maat voor de gemiddelde bloedsuiker over de afgelopen 2-3 maanden) in vergelijking met placebo, andere GLP-1 agonisten (zoals semaglutide), en insuline. [4] In de SURPASS-2 studie (diabetes type 2, 40 weken) was tirzepatide superieur aan semaglutide 1 mg voor zowel HbA1c-verlaging als gewichtsverlies. [4]
- Gewichtsverlies: Patiënten behandeld met Tirzepatide ervaren vaak gewichtsverlies, dat dosisafhankelijk is en groter is dan bij placebo en de meeste andere diabetesmedicijnen. Studies tonen gemiddeld gewichtsverlies tot meer dan 20% aan, afhankelijk van de dosis en studieduur. [5],[6] In de SURMOUNT-1 studie (obesitas zonder diabetes, 72 weken) bedroeg het gemiddeld gewichtsverlies 16,0% (5 mg), 21,4% (10 mg) en 22,5% (15 mg) versus 2,4% met placebo. [5] De 3-jaars SURMOUNT-1 data tonen aanhoudend gewichtsverlies en een 93% lager risico op progressie naar type 2 diabetes bij patiënten met prediabetes. [6]
- Vergelijking met semaglutide bij obesitas: In de SURMOUNT-5 studie (72 weken, volwassenen met obesitas zonder diabetes) was tirzepatide superieur aan semaglutide 2,4 mg voor gewichtsverlies. Patiënten op tirzepatide bereikten vaker gewichtsverliesdoelen van ≥10%, ≥15%, ≥20% en ≥25%. [10]
Bron: Zorginstituut Nederland
Mogelijke bijwerkingen
De meest voorkomende bijwerkingen van Tirzepatide zijn, net als bij andere GLP-1 agonisten, gerelateerd aan het maag-darmkanaal:
- Zeer vaak (≥ 10%): Misselijkheid, diarree, verminderde eetlust, braken, obstipatie (verstopping) [1],[2]. Deze bijwerkingen zijn meestal mild tot matig en treden vaker op tijdens de dosistitratieperiode.
- Vaak (1-10%): Buikpijn, dyspepsie (indigestie), flatulentie (winderigheid), oprispingen, gastro-oesofageale refluxziekte (brandend maagzuur), vermoeidheid, reacties op de injectieplaats (zoals jeuk of roodheid), haaruitval (alopecia), hypotensie, opgezette buik, verhoogde hartslag en stijging van serumlipase of -amylase. [1],[2]
- Hypoglykemie (lage bloedsuiker): Het risico hierop is verhoogd wanneer Tirzepatide wordt gecombineerd met sulfonylureumderivaten of insuline. Bij monotherapie is het risico laag.
Ernstige bijwerkingen zoals pancreatitis (alvleesklierontsteking) en galblaasproblemen zijn zeldzaam. Raadpleeg altijd een arts bij ernstige of aanhoudende bijwerkingen.
Contra-indicaties en waarschuwingen
Formele contra-indicatie:
- Overgevoeligheid voor tirzepatide of één van de hulpstoffen.
Niet toepassen bij (waarschuwingen):
- Type 1 diabetes mellitus.
- Diabetische ketoacidose.
- Een voorgeschiedenis van medullair schildkliercarcinoom of bij patiënten met Multiple Endocriene Neoplasie syndroom type 2 (MEN 2). Dit risico berust op dierproefgegevens en betreft een waarschuwing in de EMA SmPC. [2]
- Ernstige maag-darmproblemen, zoals gastroparese.
- Zwangerschap en borstvoeding (gebruik staken indien zwangerschap optreedt of gepland is).
Wees voorzichtig bij patiënten met een voorgeschiedenis van pancreatitis. Raadpleeg altijd een arts voor gebruik en bespreek uw medische geschiedenis.
Interacties met andere medicijnen
Tirzepatide vertraagt de maaglediging en kan daardoor de snelheid en mate van absorptie van oraal toegediende geneesmiddelen beïnvloeden. Dit is vooral relevant voor medicijnen die snel moeten worden opgenomen of een smalle therapeutische breedte hebben.
Voorzichtigheid is geboden bij gelijktijdig gebruik van orale anticonceptiva [1],[2]. Aanvullende barrièreanticonceptie wordt aanbevolen gedurende 4 weken na de start van tirzepatide en gedurende 4 weken na elke dosisverhoging. Bij gelijktijdig gebruik van middelen met een smalle therapeutische breedte, zoals vitamine K-antagonisten en digoxine, is nauwgezette controle aangewezen, met name bij aanvang en na dosisverhoging. [1],[2]
Informeer uw arts altijd over alle medicijnen (inclusief vrij verkrijgbare middelen en supplementen) die u gebruikt.
Vergoeding in Nederland
Sinds 1 oktober 2023 wordt Tirzepatide (onder de merknaam Mounjaro®) vergoed [7] vanuit het basispakket van de zorgverzekering in Nederland voor de behandeling van volwassenen met type 2 diabetes mellitus die niet uitkomen met de combinatie van metformine en een SU-derivaat, geen insuline gebruiken en een BMI van 30 kg/m² of hoger hebben.
In 2026 heeft het Zorginstituut Nederland een aanvullend rapport uitgebracht over tirzepatide bij diabetes mellitus type 2 met zeer hoog risico op hart- en vaatziekten. Vergoedingsbeoordelingen voor tirzepatide bij obesitas worden eveneens in 2026 verwacht. [1],[7],[8]
De vergoedingsvoorwaarden zijn aan verandering onderhevig. Raadpleeg uw arts of apotheker voor de meest actuele informatie over vergoeding en eventuele eigen bijdragen.
Bron: Zorginstituut Nederland
Samenvatting
Tirzepatide (Mounjaro) is een effectieve werkzame stof voor het verbeteren van de bloedsuikercontrole en het ondersteunen van gewichtsverlies bij volwassenen met type 2 diabetes. De dubbele werking op GIP- en GLP-1-receptoren draagt bij aan deze effecten. Het wordt wekelijks geïnjecteerd. De meest voorkomende bijwerkingen zijn gastro-intestinaal en vaak van voorbijgaande aard. Het gebruik dient altijd plaats te vinden onder medisch toezicht voor optimale veiligheid en effectiviteit. In Nederland wordt het onder voorwaarden vergoed voor bepaalde patiëntgroepen.
Veelgestelde vragen
Wat is Tirzepatide?
Hoe werkt Tirzepatide?
Voor wie is Tirzepatide geschikt?
Wat zijn de bijwerkingen van Tirzepatide?
Wordt Tirzepatide (Mounjaro) vergoed in Nederland?
Gerelateerde informatie
Bronnen
- [1]Farmacotherapeutisch Kompas – Tirzepatide preparaattekst— Farmacotherapeutisch Kompas
- [2]
- [3]
- [4]Tirzepatide versus Semaglutide Once Weekly in Patients with Type 2 Diabetes (SURPASS-2)— New England Journal of Medicine
- [5]Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity (SURMOUNT-1)— New England Journal of Medicine
- [6]Tirzepatide for Obesity Treatment and Diabetes Prevention (SURMOUNT-1, 3-jaars data)— New England Journal of Medicine
- [7]GVS-advies tirzepatide (Mounjaro) voor de behandeling van patiënten met diabetes mellitus type 2— Zorginstituut Nederland
- [8]Farmacotherapeutisch Kompas – Obesitas indicatietekst— Farmacotherapeutisch Kompas
- [9]
- [10]Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity (SURMOUNT-5)— New England Journal of Medicine