Informatie over Liraglutide

Liraglutide is een geneesmiddel (werkzame stof) dat behoort tot de klasse van de GLP-1 receptoragonisten ^[1]. Het bootst de werking na van het natuurlijke hormoon GLP-1, dat een rol speelt bij de regulatie van de bloedsuikerspiegel en de eetlust.

Liraglutide wordt op de markt gebracht onder twee merknamen met verschillende doseringen en indicaties:

• Victoza®: Gebruikt (in een lagere dosis) voor de behandeling van type 2 diabetes mellitus bij volwassenen en kinderen vanaf 10 jaar.
• Saxenda®: Gebruikt (in een hogere dosis) als aanvulling op een caloriebeperkt dieet en verhoogde lichamelijke activiteit voor gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas (BMI ≥ 30) of overgewicht (BMI ≥ 27) met ten minste één gewichtsgerelateerde comorbiditeit (zoals prediabetes, type 2 diabetes, hoge bloeddruk, dyslipidemie of obstructieve slaapapneu) ^[3][4]. Saxenda is door de EMA ook goedgekeurd voor gewichtsbeheersing bij adolescenten vanaf 12 jaar (sinds 2021) en bij kinderen vanaf 6 jaar met obesitas (sinds 2025) ^[3][4][7][8].

Liraglutide activeert de GLP-1 receptoren in het lichaam. Dit leidt tot verschillende effecten die gunstig zijn voor zowel bloedsuikerregulatie als gewichtsbeheersing:

• Stimuleert insulineafgifte: Verhoogt de afgifte van insuline door de alvleesklier op een glucose-afhankelijke manier (dus vooral wanneer de bloedsuiker hoog is).
• Remt glucagonafgifte: Vermindert de afgifte van glucagon, een hormoon dat de lever stimuleert om glucose vrij te geven, wat vooral belangrijk is bij hoge bloedsuikerspiegels.
• Vertraagt maaglediging: Zorgt ervoor dat voedsel langer in de maag blijft, wat leidt tot een langer gevoel van verzadiging na het eten.
• Vermindert eetlust: Het exacte werkingsmechanisme van liraglutide op eetlust en voedselinname is niet geheel duidelijk, maar activering van de GLP-1 receptor verhoogt het verzadigingsgevoel en vermindert het hongergevoel, resulterend in een natuurlijk calorietekort ^[1][2]. Het gewichtsverlies vindt daarbij vooral plaats door verlies van visceraal vet ^[1][2].

Deze gecombineerde effecten helpen bij het verlagen van de bloedsuikerspiegel bij diabetespatiënten en bij het verminderen van de calorie-inname en het bevorderen van gewichtsverlies bij mensen die het voor obesitas gebruiken.

Liraglutide heeft zijn effectiviteit bewezen in klinische studies:

• Bloedsuikercontrole (Victoza®): Leidt tot verlagingen van het HbA1c bij patiënten met type 2 diabetes, zowel als monotherapie als in combinatie met andere diabetesmedicijnen.
• Gewichtsverlies (Saxenda®): In de SCALE Obesity and Prediabetes studie verloren patiënten gemiddeld 8,0% van hun lichaamsgewicht met liraglutide 3,0 mg versus 2,6% met placebo na 56 weken. 63,2% van de liraglutidegroep verloor ≥5% lichaamsgewicht (versus 27,1% met placebo) en 33,1% verloor meer dan 10% (versus 10,6% met placebo) ^[6]. Over alle vijf klinische studies samen bedroeg het gemiddelde gewichtsverlies 7,5% met liraglutide versus 2,3% met placebo ^[4].
• Cardiovasculaire voordelen (Victoza®): In de LEADER-studie, uitgevoerd bij 9.340 patiënten met type 2 diabetes en een hoog cardiovasculair risico, verlaagde liraglutide 1,8 mg het risico op ernstige cardiovasculaire gebeurtenissen (zoals hartaanval of beroerte) ^[5] met een hazard ratio van 0,87 (95% CI 0,78-0,97; p=0,01) bij een mediaan follow-up van 3,8 jaar.

Liraglutide vertraagt de maaglediging en kan daardoor de absorptie van gelijktijdig oraal toegediende geneesmiddelen beïnvloeden ^[1][3]. Hoewel klinisch relevante interacties beperkt lijken, is voorzichtigheid geboden bij medicijnen met een smalle therapeutische breedte of medicijnen die snel moeten worden opgenomen (zoals orale anticonceptiva of antibiotica).

Gelijktijdig gebruik met SU-derivaten of insuline verhoogt het risico op hypoglykemie; een dosisverlaging van deze middelen kan nodig zijn. Gelijktijdig gebruik met DPP-4 remmers wordt ontraden. Wegens overlappende werkingsmechanismen biedt de combinatie geen klinisch voordeel, terwijl het risico op bijwerkingen verhoogd is ^[1][2][3]. Liraglutide mag ook niet worden gecombineerd met een andere GLP-1 receptoragonist. Informeer uw arts altijd over alle medicijnen die u gebruikt.

De vergoeding van Liraglutide in Nederland hangt af van de indicatie en merknaam:

• Victoza® (voor type 2 diabetes): Wordt onder bepaalde voorwaarden vergoed vanuit het basispakket, vaak als onderdeel van een stappenplan na metformine en/of een SU-derivaat, of bij specifieke patiëntgroepen met een hoog cardiovasculair risico.
• Saxenda® (voor gewichtsbeheersing): Wordt onder strikte voorwaarden vergoed vanuit het basispakket (Regeling zorgverzekering, bijlage 2) ^[1]. Dit geldt met name bij een extreem verhoogd gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico. Bij patiënten die niet aan de vergoedingsvoorwaarden voldoen, komen de kosten volledig voor eigen rekening.

Raadpleeg de website van Zorginstituut Nederland of uw zorgverzekeraar voor de meest actuele en gedetailleerde vergoedingsvoorwaarden.

Liraglutide is een GLP-1 receptoragonist die effectief is voor zowel de behandeling van type 2 diabetes (onder de naam Victoza®) als voor gewichtsbeheersing bij obesitas of overgewicht (onder de naam Saxenda®). Het wordt dagelijks geïnjecteerd en werkt door insulineafgifte te stimuleren, glucagon te remmen, de maaglediging te vertragen en de eetlust te verminderen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid en diarree. Saxenda wordt in Nederland niet vergoed vanuit de basisverzekering. Gebruik dient altijd onder medisch toezicht plaats te vinden.

Meer informatie over Liraglutide voor gewichtsverlies (Saxenda)