GLP-1: wat het is en hoe het werkt bij afvallen
GLP-1 is een hormoon dat je darm zelf aanmaakt na het eten. Medicijnen die dat hormoon nabootsen worden sinds een paar jaar ingezet bij diabetes type 2 en bij obesitas. Op deze pagina staat wat GLP-1 precies is, hoe die middelen werken, wat je kunt verwachten en waar de grenzen liggen.
Het korte antwoord
GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1, een hormoon dat na een maaltijd vrijkomt in je darm en je lichaam laat weten dat je genoeg hebt gehad. GLP-1-agonisten zijn medicijnen die op dezelfde receptor aangrijpen en dat signaal veel langer vasthouden. Ze zijn uitsluitend op recept verkrijgbaar en horen bij een behandeling met begeleiding, niet bij een kuur die je even doet.
Wat is GLP-1?
GLP-1 is een incretinehormoon. Speciale cellen in je darmwand geven het af zodra er eten binnenkomt. Het hormoon reist mee door je bloed en zet op meerdere plekken tegelijk iets in gang: de alvleesklier maakt meer insuline aan, de lever geeft minder suiker af, je maag geeft het eten langzamer door en in je hersenen wordt het verzadigingsgevoel aangezet.
Je eigen GLP-1 is binnen een paar minuten weer afgebroken. Dat is precies het verschil met de medicijnen: die zijn zo gebouwd dat ze veel langer meegaan, van een dag tot een week. Daardoor blijft het signaal aan dat je genoeg hebt gehad, ook op momenten dat je lichaam dat uit zichzelf niet meer geeft.
In de spreekkamer en in het nieuws hoor je verschillende namen door elkaar: GLP-1, GLP-1-agonist, GLP-1-receptoragonist, incretinemimeticum. Ze slaan op hetzelfde principe. GLP-1 is het hormoon, de rest zijn de medicijnen die het nabootsen.
Hoe werken GLP-1-agonisten?
Vier effecten tegelijk, en die versterken elkaar. Dat verklaart waarom deze middelen anders werken dan eerdere afslankmedicatie, die meestal op één knop drukte.
Minder honger
GLP-1 grijpt aan op gebieden in de hersenen die honger en verzadiging regelen. Veel mensen merken dat vooral aan het wegvallen van de aandrang om tussendoor te eten.
Langer een vol gevoel
De maag geeft voedsel langzamer door aan de darm. Een maaltijd blijft daardoor langer voelbaar en je bent eerder verzadigd.
Meer insuline na een maaltijd
De alvleesklier maakt meer insuline aan, maar alleen als je bloedsuiker stijgt. Daarom is de kans op een hypo klein bij gebruik zonder andere diabetesmedicatie.
Minder suiker uit de lever
Het hormoon glucagon wordt geremd, waardoor de lever minder suiker afgeeft aan je bloed. Dat is de reden dat deze middelen als eerste bij diabetes type 2 werden gebruikt.
Hoe sterk elk effect is, verschilt per middel en per persoon. Sommige middelen grijpen daarnaast ook aan op andere hormoonreceptoren, waardoor het beeld per medicijn anders ligt.
Welke GLP-1-middelen bestaan er?
Hieronder staan de middelen waar in Nederland het meest naar wordt gevraagd. Ze verschillen in werkzame stof, in toediening en in waarvoor ze geregistreerd zijn. Registratie voor diabetes type 2 betekent niet dat een middel ook voor gewichtsbehandeling is goedgekeurd, en omgekeerd.
Ozempic
- Werkzame stof
- Semaglutide
- Toediening
- Injectie, 1x per week
- In Nederland
- Op recept
Geregistreerd voor diabetes type 2. Het middel dat GLP-1 bij het grote publiek bekend maakte.
Wegovy
- Werkzame stof
- Semaglutide
- Toediening
- Injectie, 1x per week
- In Nederland
- Op recept
Dezelfde werkzame stof als Ozempic, maar geregistreerd voor gewichtsbehandeling bij obesitas en bij overgewicht met een bijkomende aandoening.
Mounjaro
- Werkzame stof
- Tirzepatide
- Toediening
- Injectie, 1x per week
- In Nederland
- Op recept
Werkt niet alleen op de GLP-1-receptor maar ook op de GIP-receptor. Streng genomen dus een dubbele agonist, al wordt het in de volksmond onder GLP-1 geschaard.
Saxenda
- Werkzame stof
- Liraglutide
- Toediening
- Injectie, dagelijks
- In Nederland
- Op recept
De oudste van de reeks en de enige die je elke dag toedient. Geregistreerd voor gewichtsbehandeling.
Rybelsus
- Werkzame stof
- Semaglutide
- Toediening
- Tablet, dagelijks
- In Nederland
- Op recept
De eerste GLP-1-agonist in tabletvorm. Geregistreerd voor diabetes type 2, niet voor gewichtsbehandeling.
Wegovy pil
- Werkzame stof
- Semaglutide
- Toediening
- Tablet, dagelijks
- In Nederland
- Nog niet beschikbaar
De tabletvorm van semaglutide in een dosering die op gewichtsbehandeling is gericht. Kreeg in juli 2026 een Europese handelsvergunning, maar ligt in Nederland nog niet in de apotheek.
Orforglipron
- Werkzame stof
- Orforglipron
- Toediening
- Tablet, dagelijks
- In Nederland
- Nog niet geregistreerd
Anders van bouw dan de andere middelen: geen eiwit maar een klein molecuul, waardoor er geen koeling nodig is. Nog in onderzoek.
Of een middel voor jou geschikt is, hangt af van je gezondheid, je medische voorgeschiedenis en de medicijnen die je al gebruikt. Die afweging maakt een arts, niet een vergelijkingstabel.
Injectie of tablet?
De meeste GLP-1-medicatie is een injectie, en daar zit een reden achter. Semaglutide en liraglutide zijn eiwitten. Je maagsap breekt eiwitten af, dus in tabletvorm komt er zonder hulpstoffen bijna niets in je bloed terecht.
Injectie
- Eén keer per week, of dagelijks bij liraglutide
- Onderhuids in buik, bovenbeen of bovenarm
- Gaat om een dunne naald in een voorgevulde pen
- De meeste ervaring en het grootste aanbod
Tablet
- Elke dag op een vast moment, nuchter
- Minstens dertig minuten wachten met eten en drinken
- Aanbod in Nederland is nog klein
- Handig voor wie tegen prikken opziet
De orale variant is dus geen zwakkere versie, maar een andere manier van innemen met eigen voorwaarden. Wie ze naast elkaar wil zien, vindt de uitgebreide vergelijking op de pagina over orale GLP-1 medicatie.
Wat kun je realistisch verwachten?
Een behandeling met GLP-1 begint altijd laag en wordt stap voor stap opgebouwd. Dat is geen voorzichtigheid om de voorzichtigheid, het is de manier om bijwerkingen beheersbaar te houden. Grofweg verloopt het in vier fases.
Week 1 tot 4
Opstarten
Je begint op de laagste dosering. Die is er niet om af te vallen maar om je lichaam te laten wennen. De meeste maagdarmklachten ontstaan in deze weken en nemen daarna vaak weer af.
Maand 2 en 3
Opbouwen
De dosering gaat stapsgewijs omhoog, en alleen als de vorige stap goed ging. Bij klachten wordt langer op een stap gebleven of een stap teruggedaan. Het effect op je eetlust wordt in deze periode duidelijker.
Maand 4 tot 6
Onderhoud
Je zit op een dosering die past. Wat het middel voor jou doet, is nu goed te beoordelen. Dit is ook het moment waarop duidelijk wordt of de behandeling het gewenste effect heeft.
Daarna
Volhouden
Obesitas is een chronische aandoening en GLP-1-medicatie behandelt die zolang je het gebruikt. Stop je, dan keert de eetlust in de meeste gevallen terug en vaak ook een deel van het gewicht. Wat je in de tussentijd aan gewoonten, spiermassa en beweging opbouwt, bepaalt hoeveel je vasthoudt.
Waarom ervaringen zo verschillen
Resultaten lopen sterk uiteen, en dat komt niet alleen door het middel. Startgewicht, leeftijd, andere aandoeningen, medicijngebruik, slaap, eiwitinname en beweging spelen allemaal mee. Hoeveel iemand in onderzoek gemiddeld afvalt, zegt daarom weinig over wat jij mag verwachten. Per middel staan de onderzoekscijfers op de betreffende medicatiepagina.
Bijwerkingen en risico's
GLP-1-agonisten zijn geen onschuldige middelen. Ze zijn uitsluitend op recept verkrijgbaar en dat heeft een reden. De meeste bijwerkingen zijn mild en tijdelijk, maar er zijn situaties waarin je direct contact opneemt met een arts.
Komen vaak voor
- Misselijkheid, vooral in de eerste weken en na een dosisverhoging
- Obstipatie of juist diarree
- Braken en oprispingen
- Buikpijn en een opgeblazen gevoel
- Hoofdpijn en vermoeidheid
- Minder trek, ook in dingen waar je normaal wel zin in had
Neem direct contact op bij
- Hevige, aanhoudende buikpijn die uitstraalt naar je rug, mogelijk een alvleesklierontsteking
- Aanhoudend braken waardoor je niet genoeg kunt drinken
- Pijn rechtsboven in je buik, misselijkheid en geelverkleuring, mogelijk galstenen
- Klachten van het zicht bij diabetes
Naast bijwerkingen speelt het behoud van spiermassa. Bij snel gewichtsverlies kan een deel van wat je kwijtraakt spier zijn in plaats van vet. Voldoende eiwit en krachttraining tijdens de behandeling beperken dat, en met goede begeleiding blijft het verlies meestal beperkt tot vet. De volledige lijst met bijwerkingen staat in de officiële bijsluiter van elk middel.
Voor wie is GLP-1-medicatie bedoeld?
Deze middelen zijn geregistreerd voor specifieke situaties. Ze zijn niet bedoeld voor wie een paar kilo wil kwijtraken, en daar schrijft een arts ze ook niet voor.
Kan in aanmerking komen
- Een BMI van 30 of hoger
- Een BMI van 27 of hoger in combinatie met bijvoorbeeld hoge bloeddruk, diabetes type 2, slaapapneu of een hoog cholesterol
- Eerdere serieuze pogingen via leefstijl die onvoldoende hebben opgeleverd
- Bereidheid om de behandeling te combineren met voeding, beweging en begeleiding
Niet geschikt bij
- Zwangerschap, borstvoeding of een zwangerschapswens op korte termijn
- Medullair schildkliercarcinoom in de familie of het MEN2-syndroom
- Een eerdere alvleesklierontsteking
- Ernstige maagdarmaandoeningen zoals gastroparese
- Een eetstoornis in het heden of verleden, zonder overleg met je behandelaar
Dit is een verkorte weergave. Een arts weegt je volledige medische situatie mee, inclusief de medicijnen die je al gebruikt.
Wordt GLP-1-medicatie vergoed?
Soms. Voor diabetes type 2 bestaat een vergoedingsregeling met voorwaarden. Voor gewichtsbehandeling is de vergoeding beperkt tot een kleine groep en gelden strikte criteria, waaronder een gecombineerde leefstijlinterventie die eerst is doorlopen.
In de praktijk betaalt het merendeel van de mensen die deze middelen voor gewichtsbehandeling gebruikt ze zelf. Voorwaarden veranderen bovendien per jaar, dus controleer je polis en de actuele regeling bij je zorgverzekeraar.
Veelgestelde vragen over GLP-1
De vragen die het vaakst gesteld worden, in de bewoordingen waarin ze gesteld worden.
Wil je weten of dit bij jou past?
Vul de vragenlijst in en een BIG-geregistreerde arts beoordeelt of behandeling met medicatie in jouw situatie verantwoord is. Je zit nergens aan vast.
Deze pagina is samengesteld en beoordeeld door het medisch team van Lean Clinic, AGB 22222155.
Blog over medisch afvallen
Lees onze artikelen over medisch afvallen, leefstijl, voeding, medicatie, overgewicht, bewegen en gezond leven.
Wegovy pil goedgekeurd in Europa: de eerste GLP-1 pil voor gewichtsbeheersing
De Europese Commissie heeft de Wegovy pil goedgekeurd als eerste GLP-1 pil voor gewichtsbeheersing in de EU. Wat is er precies goedgekeurd en wanneer komt de pil naar Nederland?
Orforglipron (Foundayo): wat de goedgekeurde GLP-1-pil kan, en wanneer hij hier is
De FDA keurde orforglipron op 1 april 2026 goed als Foundayo, de eerste GLP-1-pil zonder eet- of drinkvoorschriften. Wat de ATTAIN-studies laten zien, welke bijwerkingen erbij horen en wanneer het middel in Nederland te verwachten is.
Ontsteking en obesitas: waar start de vicieuze cirkel?
Een diepgaande blik op de complexe relatie tussen obesitas en chronische ontsteking, hoe ze elkaar versterken, en hoe leefstijl en nieuwe behandelingen zoals GLP-1 medicatie deze cirkel kunnen doorbreken.