Survodutide: GLP-1/glucagon dual agonist

Survodutide is ontwikkeld door Boehringer Ingelheim ^[9], een van de grootste farmaceutische bedrijven ter wereld, in samenwerking met Zealand Pharma. Boehringer Ingelheim is verantwoordelijk voor de wereldwijde ontwikkeling en commercialisatie. Het medicijn heeft een dubbele indicatie: het is bedoeld voor zowel gewichtsverlies als de behandeling van MASH (Metabolic dysfunction-Associated Steatohepatitis, voorheen bekend als NASH).

Waar Mounjaro GLP-1 en GIP combineert, kiest Survodutide voor de combinatie van GLP-1 en glucagon. Glucagon is een hormoon dat normaal de bloedsuiker verhoogt, maar in combinatie met GLP-1 zorgt het voor meer vetverbranding en een hoger energieverbruik.

Survodutide is een dual agonist: een medicijn dat twee hormoonreceptoren tegelijk activeert.

GLP-1-receptoren: Survodutide vermindert de eetlust, vertraagt de maaglediging en verbetert de bloedsuikercontrole. Dit is dezelfde werking als bij Ozempic en Wegovy.

Glucagonreceptoren: Daarnaast verhoogt Survodutide het energieverbruik, stimuleert het de vetverbranding en verbetert het de leverfunctie. Dit onderscheidt Survodutide van medicijnen die alleen op GLP-1 werken.

Glucagon staat normaal bekend als het hormoon dat de bloedsuiker verhoogt, het tegenovergestelde van insuline. In combinatie met GLP-1 werkt het anders: het verhoogt het energieverbruik en de vetverbranding, zonder de bloedsuiker sterk te laten stijgen. Ook helpt het de lever om opgeslagen vet af te breken.

Survodutide is bewust ontworpen met een sterkere werking op de GLP-1-receptoren, om de gewichtsreductie en bloedsuikercontrole van GLP-1 te combineren met het directe levereffect van glucagon. ^[9]

Het medicijn wordt wekelijks onder de huid geïnjecteerd, net als Mounjaro en Wegovy. ^[1] Survodutide wordt ontwikkeld door Boehringer Ingelheim in samenwerking met Zealand Pharma.

Een uniek aspect van Survodutide is dat het ook wordt getest voor MASH (Metabolic dysfunction-Associated Steatohepatitis, voorheen NASH), leververvetting met ontsteking.

Wat is MASH? MASH is een ernstige vorm van leververvetting waarbij de lever ontstoken is en beschadigd raakt. Het komt vaak voor bij mensen met obesitas en type 2 diabetes. Zonder behandeling kan MASH leiden tot levercirrose en leverfalen.

Studies laten zien dat Survodutide niet alleen gewichtsverlies geeft, maar ook leververvetting en leverontsteking kan verbeteren. ^[2][7] Tot 62% van de patiënten op de hoogste dosis (4,8 mg) bereikte verbetering van MASH zonder verslechtering van fibrose, vergeleken met 14% bij placebo. Tot 64,5% van patiënten met F2/F3 fibrose bereikte verbetering van fibrose. Dat maakt het interessant voor mensen met zowel obesitas als leverproblemen, een combinatie die steeds vaker voorkomt.

De glucagoncomponent van Survodutide lijkt vooral belangrijk voor dit levereffect. Glucagon stimuleert de lever om vet te verbranden, wat direct helpt bij leververvetting.

Er zijn meerdere dual agonisten in ontwikkeling, maar ze combineren verschillende hormonen:

Survodutide combineert GLP-1 met Glucagon, niet met GIP zoals Mounjaro doet. Dit verschil zorgt mogelijk voor andere voordelen, met name voor levergezondheid en vetverbranding. ^[4][6]

Survodutide bevindt zich inmiddels in fase 3 van klinisch onderzoek. ^[3][6][8]

Tijdlijn

• Februari 2024: Fase 2 obesitas gepubliceerd in The Lancet Diabetes & Endocrinology
• Juni 2024: Fase 2 MASH gepubliceerd in het New England Journal of Medicine
• Fase 3 obesitas: SYNCHRONIZE-1 (zonder diabetes, n=725) en SYNCHRONIZE-2 (met diabetes, n=752) zijn volledig geïncludeerd. Resultaten worden verwacht in de eerste helft van 2026. Ook loopt de SYNCHRONIZE-CVOT studie naar cardiovasculaire uitkomsten.
• Fase 3 MASH: LIVERAGE (F2/F3 fibrose, circa 1.800 patiënten) en LIVERAGE-Cirrhosis (F4, circa 1.590 patiënten) zijn gestart in oktober 2024.
• Regulatoire designaties: FDA Fast Track (2021), FDA Breakthrough Therapy voor MASH (oktober 2024), EMA PRIME designatie voor MASH (november 2023)
• 2027: Mogelijke marktintroductie

In de EU is survodutide nog niet goedgekeurd door het EMA. Daarmee is het in Nederland nog niet verkrijgbaar. Het middel zit in fase 3 (SYNCHRONIZE-1 en SYNCHRONIZE-2 voor obesitas, LIVERAGE en LIVERAGE-Cirrhosis voor MASH). ^[3],[6],[8]

Het EMA heeft survodutide in november 2023 een PRIME-designatie toegekend voor MASH, wat duidt op een mogelijke versnelde EU-beoordeling voor deze indicatie. Een handelsvergunningsaanvraag is op het moment van schrijven nog niet ingediend.

Resultaten van de fase 3 obesitasstudies worden verwacht in de eerste helft van 2026. Een vroegst mogelijke marktintroductie ligt rond 2027 of later, afhankelijk van de studieresultaten, de EMA-beoordeling en daarna de Nederlandse vergoedingsbeoordeling. Exacte timelines voor Nederland zijn niet bekend; Boehringer Ingelheim heeft hierover op het moment van schrijven geen definitieve uitspraken gedaan over Nederland.

Studieresultaten zijn niet één-op-één vergelijkbaar omdat studie-opzet en patiëntpopulaties verschillen.