AMG 133: GLP-1 Agonist + GIP Antagonist

AMG 133 is een innovatieve ontwikkeling van Amgen, één van de grootste biotechnologiebedrijven ter wereld. ^[1] Het medicijn, officieel bekend als MariTide (maridebart cafraglutide), onderscheidt zich op twee belangrijke manieren van andere GLP-1 agonisten: het unieke mechanisme (GIP antagonist in plaats van agonist) en de maandelijkse toediening.

🔬 Belangrijkste kenmerken

• 1x per maand injecteren - Slechts 12 injecties per jaar (vs 52 wekelijks)
• Uniek GIP antagonist mechanisme - Blokkeert GIP in plaats van activeren
• Fase 3 gestart (2025), marktintroductie verwacht 2028+ - Fase 3 (MARITIME programma actief) ^[2],[6],[7]

Waar medicijnen zoals Mounjaro zowel GLP-1 als GIP activeren (dual agonist), doet AMG 133 iets anders: het activeert GLP-1 maar blokkeert GIP. Deze ogenschijnlijk kleine verandering zou grote gevolgen kunnen hebben voor effectiviteit en duurzaamheid van het gewichtsverlies.

AMG 133 is ontwikkeld door Amgen, bekend van innovatieve biotechnologie. De officiële merknaam is MariTide, met als generieke naam maridebart cafraglutide. Het medicijn combineert twee werkingen ^[1]:

GLP-1 Agonist ✅

Activeert GLP-1 receptoren om eetlust te verminderen en maaglediging te vertragen. Dezelfde werking als Ozempic en Wegovy.

GIP Antagonist 🚫 (nieuw!)

Blokkeert GIP receptoren in plaats van ze te activeren (zoals Mounjaro doet). Dit unieke mechanisme zou meer vetverbranding kunnen geven.

💡 Waarom GIP blokkeren? Waar iedereen dacht dat GIP activeren goed was (zoals bij Mounjaro), ontdekte Amgen dat GIP blokkeren mogelijk nóg beter werkt voor gewichtsverlies. Het zou meer vetverbranding kunnen geven en het effect zou langer aanhouden na het stoppen.

Het molecuul is een peptide-antilichaamconjugaat: twee GLP-1 analoogpeptiden zijn via aminozuurlinkers gekoppeld aan één volledig humaan monoklonaal antilichaam dat de GIP receptor blokkeert. Door de grote omvang van het antilichaam heeft MariTide een halfwaardetijd van circa 21 dagen, wat maandelijkse of minder frequente toediening mogelijk maakt.

AMG 133 wordt maandelijks geïnjecteerd, wat veel praktischer is dan de wekelijkse injecties van Ozempic, Wegovy of Mounjaro. Je hebt dus slechts 12 injecties per jaar nodig in plaats van 52. ^[1],[2]

Het meest interessante aan AMG 133 is het GIP antagonist mechanisme. Laten we uitleggen wat dit betekent:

Mounjaro (GIP Agonist)

Activeert GIP receptoren → verhoogt insuline → helpt bloedsuiker controleren → meer gewichtsverlies door dual effect

AMG 133 (GIP Antagonist)

Blokkeert GIP receptoren → meer vetverbranding → mogelijk duurzamer gewichtsverlies → minder terugval na stoppen

Preklinische studies suggereren dat het blokkeren van GIP meer vetverbranding kan geven ^[1] en dat het effect mogelijk langer aanhoudt na het stoppen met de behandeling. ^[1] Fase 1 data lieten zien dat gewichtsverlies tot 150 dagen na de laatste dosis behouden bleef. Fase 2 lichaamssamenstelling data toonden dat het meeste gewichtsverlies afkomstig was uit vetmassa in plaats van spiermassa: vetmassaverlies was substantieel groter dan verlies van vetvrije massa. Deel 2 van de fase 2 studie (extensie) onderzoekt specifiek de duurzaamheid na stoppen en lagere doseringen, met resultaten verwacht eind 2025/begin 2026. ^[1],[2],[6]

Dit zou een gamechanger kunnen zijn, omdat terugval na stoppen een groot probleem is bij huidige GLP-1 medicijnen.

Het grote praktische voordeel van AMG 133 is de maandelijkse toediening:

✅ Voordelen maandelijkse injectie

• Slechts 12 injecties per jaar (vs 52 wekelijks)
• Minder vaak eraan denken
• Minder kans om een dosis te vergeten
• Praktischer voor drukke mensen
• Minder medische voorraad nodig

📊 Vergelijking frequentie

• AMG 133: 12x/jaar
• Mounjaro/Wegovy: 52x/jaar
• Saxenda: 365x/jaar

Voor veel mensen is de wekelijkse injectie al een grote verbetering ten opzichte van dagelijkse injecties. Een maandelijkse injectie zou nóg gemakkelijker zijn en de therapietrouw kunnen verhogen.

AMG 133 heeft inmiddels zowel fase 1 als fase 2 studies afgerond met veelbelovende resultaten. De eerste fase 1 studies zijn afgerond en lieten veelbelovende resultaten zien ^[1],[3], en de volledige fase 2 resultaten zijn gepubliceerd in de New England Journal of Medicine (juni 2025).

📊 Fase 1 bevindingen

• Tot 14,5% gewichtsverlies bij de hoogste dosis op dag 85
• Het medicijn bleek veilig en goed verdraagbaar ^[1]
• Maandelijkse dosering lijkt voldoende voor continu effect
• Mogelijk behoud van gewichtsverlies na stoppen: gewichtsverlies bleef tot 150 dagen na de laatste dosis behouden (uniek!) ^[1]

📊 Fase 2 bevindingen (592 deelnemers, 52 weken)

• Obesitascohort: -12,3% tot -16,2% gewichtsverlies (intention-to-treat) en tot circa 20% (efficacy estimand)
• Obesitas + diabetes cohort: -8,4% tot -12,3% gewichtsverlies
• HbA1c daalde tot 1,6 procentpunt
• Tot 87% van diabetespatiënten bereikte HbA1c <6,5%
• Gewichtsverliesplateau werd niet bereikt bij 52 weken ^[2],[5],[6]

Het meest interessante aan de studies is de suggestie dat het effect van AMG 133 mogelijk langer aanhoudt na het stoppen met de behandeling. Dit zou een groot voordeel zijn, want bij medicijnen zoals Wegovy komt het gewicht vaak snel terug na stoppen.

AMG 133 is dus het omgekeerde van Mounjaro wat betreft GIP. ^[1],[2] In plaats van GIP te activeren (wat insuline verhoogt), blokkeert AMG 133 GIP. Dit zou meer vetverbranding kunnen geven en mogelijk een duurzamer effect. Bovendien is MariTide een peptide-antilichaamconjugaat, geen peptide zoals de andere middelen. De lange halfwaardetijd van circa 21 dagen verklaart waarom maandelijkse dosering mogelijk is, terwijl semaglutide (Wegovy) een halfwaardetijd van circa 7 dagen heeft en tirzepatide (Mounjaro) circa 5 dagen.

AMG 133 (MariTide) bevindt zich inmiddels in fase 3 van klinisch onderzoek, met het MARITIME programma dat in maart 2025 is gestart.

📅 Bijgewerkte tijdlijn

• 2020-2024: Fase 1 afgerond (NCT04478708, gepubliceerd Nature Metabolism februari 2024) ^[1],[3]
• 2023-2025: Fase 2 afgerond (NCT05669599, gepubliceerd NEJM juni 2025) ^{[2],[4],[5],[6]}
• Maart 2025: Fase 3 MARITIME programma gestart
  • MARITIME-1: circa 3.500 deelnemers met obesitas zonder diabetes
  • MARITIME-2: 999 deelnemers met obesitas en diabetes
  • Daarnaast fase 3 studies voor ASCVD, hartfalen en slaapapneu
• 2027: Verwachte fase 3 resultaten
• 2028+: Vroegst mogelijke marktintroductie

AMG 133 komt waarschijnlijk later beschikbaar dan medicijnen zoals CagriSema (2026), Orforglipron (2026) of Retatrutide (2027).