Maagzuur en brandend gevoel bij GLP-1-medicatie: wat helpt?

Maagzuur bij GLP-1-medicatie is een veelvoorkomende bijwerking, maar gelukkig ook een die je met de juiste aanpak goed kunt verminderen. De reden dat je er last van kunt krijgen, is eigenlijk logisch: GLP-1-medicatie vertraagt de maaglediging. Voedsel en maagzuur blijven daardoor langer in je maag, de druk neemt toe, en dat zuur kan omhoogkomen naar je slokdarm. Dat geeft dat vervelende brandende gevoel achter je borstbeen.
Goed nieuws: bij de meeste mensen zijn deze klachten goed te beheersen met een paar gerichte aanpassingen in je dagelijkse routine. Hieronder lees je wat werkt.
Eet anders, niet minder
De grootste verandering die je kunt maken, zit in hoe je eet. Kleinere porties, vaker verdeeld over de dag, geven je maag de ruimte om rustig te werken zonder overbelast te raken. Denk aan vier tot zes kleine maaltijden in plaats van drie grote. Eet langzaam, kauw goed en stop zodra je een prettig vol gevoel hebt. Je maag heeft namelijk al genoeg aan een beetje.
Zorg ook voor voldoende tijd tussen je avondmaaltijd en het slapengaan. Twee tot drie uur is het minimum. Kies 's avonds voor lichte maaltijden met mager eiwit en groenten, eventueel aangevuld met een kleine portie volkoren producten. Een zware maaltijd vlak voor het slapen is vragen om een onrustige nacht.
Wat je beter even kunt laten staan
Sommige voedingsmiddelen maken het de slokdarmsfincter moeilijker om gesloten te blijven, waardoor zuur makkelijker omhoogkomt. Vetrijke of gefrituurde maaltijden, sterk gekruid eten, citrusvruchten, tomatenproducten, koolzuurhoudende dranken, veel koffie, alcohol, chocolade en pepermunt staan bekend als veelvoorkomende triggers.
Dat wil niet zeggen dat je dit allemaal voor altijd moet vermijden. Triggers verschillen per persoon. Het helpt om bij te houden wat bij jou klachten veroorzaakt, zodat je gericht kunt aanpassen in plaats van alles te schrappen.
Houding maakt meer uit dan je denkt
Blijf na het eten minimaal twee tot drie uur rechtop. Ga niet direct liggen op de bank, en vermijd ook bukken of zware inspanning vlak na de maaltijd. 's Nachts kun je het hoofdeinde van je bed verhogen met tien tot vijftien centimeter, via blokken onder de poten of een wigkussen. Slaap bij voorkeur op je linkerzijde, dat helpt het maagzuur op zijn plek te houden.
Draag ook losse kleding rond je buik. Strakke broeken of een strakke riem verhogen de druk in je buikholte, en dat werkt maagzuur in de hand.
Drinken: klein en verspreid
Drink kleine slokjes verspreid over de dag en vermijd grote hoeveelheden vocht tijdens de maaltijd zelf. Extra vocht tijdens het eten vergroot het volume in je maag en verhoogt de druk. Een glas water bij je maaltijd is prima, maar een halve liter in één keer is dat minder.
Beweeg even na het eten
Een korte wandeling van vijf tot tien minuten na de maaltijd stimuleert je spijsvertering en helpt de druk in je maag te verminderen. Het hoeft echt niet veel te zijn. Een rondje om het blok is al genoeg.
Vermijd bij pijn ook NSAID's zoals ibuprofen of naproxen. Deze kunnen je maagwand irriteren. Kies liever voor paracetamol, maar overleg dit altijd even met je arts als je twijfelt.
Als de klachten toch aanhouden
Lukt het niet om de klachten met leefstijlaanpassingen onder controle te krijgen? Dan is er een logische volgorde in medicatie die je kunt volgen. Begin bij milde, incidentele klachten met antacida zoals Rennies. Die werken snel, maar kortdurend. Bij meer aanhoudende klachten kunnen H2-blokkers zoals famotidine beter helpen. Die zijn zonder recept verkrijgbaar. Verbeteren de klachten daar niet mee? Bespreek dan met je huisarts of een PPI zoals omeprazol zinvol is. Gebruik geen van deze middelen structureel zonder overleg met je arts of apotheker.
Heb je al bekende GERD-klachten, een hoge BMI of een hiatushernia? Bespreek dan bij de start van je GLP-1-medicatie met je arts of een profylactische PPI verstandig is. Deze groep heeft namelijk al een verhoogd risico op refluxklachten.
Het kan ook helpen om de dosis GLP-1-medicatie langzamer op te bouwen of tijdelijk te verlagen. Overleg dit met het Lean Clinic team of je arts.
Wanneer je direct contact opneemt met je huisarts
De meeste maagzuurklachten zijn vervelend maar niet gevaarlijk. Er zijn echter signalen waarbij je niet moet wachten. Neem direct contact op met je huisarts als je pijn hebt bij het slikken of het gevoel hebt dat eten blijft steken, als je bloed ziet in je braaksel of zwarte ontlasting hebt, als je onverklaard gewicht verliest of langdurig niet kunt eten, als je maagzuurklachten aanhouden ondanks alle aanpassingen, of als je ernstige buikpijn hebt die uitstraalt naar je rug of schouders, of pijn rechtsboven in je buik met koorts of geelzucht.
Maagzuur bij GLP-1-medicatie is vervelend, maar voor de meeste mensen goed te beheersen. Kleine maaltijden, rustig eten, rechtop blijven na het eten en 's nachts je hoofdeinde verhogen, dat zijn de vier aanpassingen die het meeste verschil maken. Heb je toch aanhoudende klachten? Neem dan contact op met je huisarts of het Lean Clinic team. Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.
Let op: deze informatie is algemeen van aard en geen persoonlijk medisch advies. Bij twijfel neem je altijd contact op met je huisarts of het Lean Clinic team.
Bronnen
- Gorgojo-Martínez et al. (2022) – Clinical Recommendations to Manage Gastrointestinal Adverse Events in Patients Treated With GLP-1 Receptor Agonists, Journal of Clinical Medicine
- NHG-Standaard Maagklachten
- ACG Clinical Guideline: Management of Gastroesophageal Reflux Disease
- NICE Guideline CG184 – Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults
- Farmacotherapeutisch Kompas – Semaglutide
- Maag Lever Darm Stichting – Brandend maagzuur

